Hoe kan ik mijn stem laten horen?

Wil je graag bijdragen aan de politiek? Of wil je jouw kritische stem laten horen? Dat kan! Er zijn veel mogelijkheden om als jongere aan politiek te doen. Je kan stemmen, lid worden van een partij of je aansluiten bij een jeugdraad. Daarnaast zijn er verschillende belangenorganisaties en drukkingsgroepen. Maar er zijn zeker ook mogelijkheden om het heft in eigen handen te nemen. Zo kan je samen met anderen beslissen om een petitie te starten of actie te voeren.

1. Stem tijdens de verkiezingen

Stemmen is ook aan politiek doen. Met jouw stem geef je een signaal aan de overheid. Sta je achter de gemaakte beslissingen? Dan kan je stemmen op dezelfde partij(en) in de regering of schepencollege. Ben je hier niet mee akkoord? Dan kan je stemmen op een andere partij. Je kan ook beslissen om blanco of ongeldig te stemmen. Het nadeel van stemmen is dat het niet zo'n duidelijk of specifiek signaal is. Een stem weegt pas door wanneer ze met veel is. Je kan er niet precies mee duidelijk maken wat je wilt veranderen. 

2. Word lid van een politieke (jongeren)partij

Heb je een partij gevonden die aansluit bij jouw visie? Dan kan je lid worden van een partij. Alle politieke partijen hebben ook een jongerenafdeling:

De jongerenpartij heeft een band met de moederpartij, maar vaart toch een eigen(wijze) koers. Ze organiseren congressen, activiteiten, debatten, lezingen en acties...enz. Wil je zelf in de politiek gaan? Dan is dit de ideale start om kennis en ervaring op te doen.

3. Word lid van een jeugdraad 

Voor jongeren die op lokaal niveau hun stem willen laten horen, is er de jeugdraad. De jeugdraad vertegenwoordigt jongeren in hun gemeente of provincie. In de jeugdraad zitten jonge mensen die zich inzetten voor hun buurt en die opvolgen wat er allemaal wel en niet wordt beslist voor jongeren en kinderen. Dat advies kan gaan over subsidies en reglementen, maar ook over fuifruimte, skateparken, speelbossen, jeugdhuizen...enz.

Voor jongeren die op Vlaams niveau hun stem willen laten horen, is er de Vlaamse Jeugdraad. De Vlaamse Jeugdraad is een officiële adviesraad voor de Vlaamse Regering. Wil de Vlaamse Regering iets veranderen voor kinderen, jongeren of hun organisaties in Vlaanderen? Dan moet die het advies van de Vlaamse Jeugdraad vragen. Soms trekt de Jeugdraad ook op eigen initiatief eens aan hun oren of geeft hen de frisse ideeën van jongeren mee. Omdat dat kan, omdat het moet.

In commissies, werkgroepen en op andere bijeenkomsten bereidt de jeugdraad standpunten en adviezen voor. Zo kan iedereen rekening houden met de wensen en noden van de Vlaamse jeugd en de belangen van het jeugdwerk. En dit met één specifiek doel: ons land en ver daarbuiten jeugdvriendelijker maken.

4. Sluit je aan bij een middenveldorganisatie

Wat nu als je iets wilt veranderen, zonder rechtstreeks in de politiek te stappen? Je kan ook buiten de politiek aan politiek doen. Deze politieke ruimte heet het middenveld. Dit zijn organisaties die ontstaan vanuit de samenleving. Ze brengen burgers samen rond bepaalde maatschappelijke en politieke doelen:

  • werknemersbelangen
  • mensenrechten
  • duurzaamheid
  • natuur en milieu
  • dierenrechten 
  • racisme en discriminatie 
  • ...

Er bestaan 5 soorten organisaties waar jij je bij kan aansluiten:

  • Actiegroep: door middel van acties zoals demonstraties probeert deze organisatie één specifieke doelstelling te bereiken, bijvoorbeeld het tegenhouden van de aanleg van een weg. Na het bereiken van het doel (of het mislukken daarvan) houdt de actiegroep vaak op te bestaan.
  • Drukkingsgroep: deze groepen hebben een uitgesproken politieke doelstelling (bijvoorbeeld Amnesty International of Greenpeace). Anders dan een actiegroep blijft een drukkingsgroep vaak permanent bestaan.
  • Belangengroep: hierin zijn personen of organisaties verenigd die een gezamenlijk belang hebben dat zich niet beperkt tot één doelstelling (bijvoorbeeld ABVV)
  • Beweging: streven over het algemeen veranderingen in de houding van de maatschappij na (bijvoorbeeld een vredesbeweging)
  • Niet-gouvernementele organisatie: ngo's zijn organisaties die zich inzetten voor ontwikkelingswerk. 

5. Start een petitie of verzoekschrift

Ben jij niet tevreden met wat er in de politiek besloten wordt? Dan heb jij het recht als burger om jouw kritiek daarop te kunnen geven. Ben jij bijvoorbeeld niet blij met de aanleg van een nieuw winkelcentrum? Vind je dat er beter werk moet worden gemaakt van luchtkwaliteit? Dan kan je een petitie of verzoekschrift starten.

Een petitie of een verzoekschrift is een brief waaraan je vraagt aan de overheid om iets te veranderen. Dat betekent dat jij handtekeningen gaat verzamelen van andere mensen die het met jou eens zijn. De inzet van zo'n petitie moet wel in het algemeen belang zijn. Je kan dus geen petitie starten omdat je geen zin hebt in jouw examen wiskunde ;-) 

Het moet gaan om een concreet verzoek zoals:

  • een klacht tegen het beleid
  • een vraag om het beleid of een wet/decreet/ordonnantie te veranderen
  • een concreet voorstel.

Denk goed na waar je de petitie wilt indienen. Dit moet op het juiste bestuurlijke niveau. Op Vlaams en federaal niveau moet je jouw petitie of verzoekschrift via de papieren post insturen. Op gemeentelijk niveau stap je het best naar iemand een politicus in het schepencollege zelf. Je kan ook altijd de overheidsdiensten contacteren voor meer informatie.

 

6. Kom zelf in actie!

Veel jongeren doen mee aan vreedzame protesten voor vrouwenrechten, komen op straat voor de rechten van vluchtelingen, voor LGTBQ+ rechten...enz. De kracht van social media is enorm. Zo kan je Facebook groepen of evenementen aanmaken voor een bepaald politiek of maatschappelijk doel. Dit is een minder verbonden manier om aan politiek te doen. Je hoeft niet lid te zijn van een organisatie of partij. Maar de kracht van vereniging is enorm. Door met een groot aantal mensen op straat te komen, maak je een statement: dit willen wij, of dit willen wij niet. 

Je hoeft niet per se lid te zijn van een partij om aan politiek te kunnen doen. De kracht van vereniging is groot!

Aysun, lid van 11.11.11

Nog een stapje verder gaan?

ARTIKEL: Kiki Berkers, student politieke wetenschappen FOTO: Tini Cleemput