Wat moet ik tegenwoordig nog geloven op internet? Complottheorieën eenvoudig uitgelegd.

Wat is een complottheorie en hoe kan je die herkennen?

Een complot is hetzelfde als een samenzwering of een geheim plan. Een complottheorie is een vermoeden dat een gebeurtenis het gevolg is van een complot.

Bijvoorbeeld: een ongeval van een bekend persoon was eigenlijk een geplande moord.

Een complottheorie heeft altijd dezelfde structuur:

  • een groep (machtige mensen)
  • heeft een geheim plan
  • dat een onaangename gebeurtenis uitlokt
  • die nadelig is voor een andere groep

Nog een voorbeeld van zo'n corona-complottheorie? "China heeft corona in het leven geroepen om westerse samenleving overhoop te gooien."

Waarom geloven we zo’n complottheorie?

Er zit een deeltje waarheid in. De samenleving zoals we die kennen staat inderdaad op zijn kop. Dat roept vragen op: Waar komen die problemen vandaan?

  • Mensen gaan dan op zoek naar antwoorden.
  • Je legt linken. Het komt uit China en dan is de vraag of het expres is of niet. Bij een complot ga je er vanuit dat het expres is.
  • In tijden van onzekerheid staan we meer open voor complotten.
  • Een complotdenker gelooft niet in toeval. En hij vindt ook altijd bewijzen die zijn theorie bevestigen.

Voorbeeld

Bill gates had het coronavirus zogezegd al voorspeld. Zou hij er dan iets mee te maken hebben? Langs de andere kant weet elke viroloog dat er ooit zo van die pandemieën zullen komen. Maar ze weten niet wanneer.

Waarom verspreiden mensen complottheorieën?

  • Ze willen een antwoord hebben op een bepaalde vraag en die theorie geeft hen dat.
  • Maar soms worden complottheorieën ook bewust verspreid. Dan willen die theorieën vooral mensen tegen elkaar op zetten.

Voorbeelden

Een kleine groep mensen houdt niet van vaccins. Zij kunnen deze complottheorie verspreiden om vaccins in een slecht daglicht te plaatsen.

Daarnaast zijn er heel wat protesten tegen 5G. Tegenstanders vrezen dat de straling slecht is voor onze gezondheid. Door deze complottheorie te verspreiden, kunnen ze het protest tegen 5G vergroten.

Hoe ga je om met dit soort berichten?

Krijg je een gek verhaal binnen? Stel jezelf dan altijd volgende vragen:

  • Waarom zou iemand dit vertellen?
  • Kan het geen toeval zijn? In plaats van een bewust plan, kunnen onverwachte zaken ook gewoon toevallig gebeuren. Denk aan overstromingen, ziektes of sterfgevallen.

Er zijn sites die dergelijke theorieën en fake news checken.

Verdacht bericht? Verspreid het dan niet verder.

FOTO: Dimitri Houtteman

Nood aan een babbel?

Praat erover