Is discriminatie en racisme hetzelfde?

Neen, dat is niet hetzelfde.

Racisme is een veel voorkomende vorm van discriminatie waarbij iemand anders wordt beoordeeld of behandeld louter op basis van afkomst, cultuur, huidskleur of nationaliteit, en niet op basis van wie hij/zij echt is. Bijvoorbeeld: je krijgt geen werk omdat je een zwarte huidskleur hebt, terwijl je het meest geschikt was voor de job. Of je wordt gepest of uitgescholden omdat je van Tunesische afkomst bent.

Er zijn echter ook andere vormen van discriminatie. Je kunt soms onterecht anders behandeld of beoordeeld omdat je een man of vrouw, jong of oud, gelovig of niet gelovig, homo of hetero, gehuwd, gescheiden of alleenstaand, rijk of arm bent, een handicap hebt, of omdat je in een woonwagen woont of dakloos bent.

Anders gezegd:

  • discriminatie op basis van afkomst, nationaliteit... is racistische discriminatie.
  • discriminatie op basis van seksuele geaardheid is homofobe discriminatie.

Discriminatie: soms heel subtiel

Sommige uitspraken of gedrag erkent iedereen als discriminatie - de uitspraak "vuile makkak" is een duidelijk voorbeeld van racistische discriminatie. Vaak is discriminatie echter veel subtieler. Ook volgende voorbeelden zijn discriminatie:

  • Er automatisch van uitgaan dat je medestudent van andere afkomst minder goed Nederlands spreekt of het minder goed doet op school. Bijvoorbeeld volgende uitspraak van een docent: "Asle staat wat achter op taal, maar dat is normaal voor Turkse studenten". Nochtans heeft de oudere broer van Asle geen enkele taalachterstand.

  • Voornamelijk negatief nieuws opmerken over bepaalde bevolkingsgroepen, terwijl je voor andere bevolkingsgroepen veel milder bent. Bijvoorbeeld: geweld door een vluchteling krijgt veel aandacht, terwijl vergelijkbaar negatief gedrag van Belgen amper het nieuws haalt.

  • Negatief gedrag van sommige mensen alleen door één kenmerk verklaren (cultuur, geslacht, seksuele geaardheid...), terwijl je negatief gedrag van andere mensen genuanceerder bekijkt. Bijvoorbeeld: "Een vrouw rijdt niet goed met de auto? Dit ligt aan haar vrouw-zijn. Een man die niet goed rijdt? Hij moest misschien snel ergens zijn, het is een uitzondering.

Kortom: vanaf dat er sprake is van een ongelijke beoordeling of behandeling op basis van afkomst, geloofsovertuiging, handicap... - en niet op basis van wie de persoon echt is - is er sprake van discriminatie.

FOTO: Gavin Allanwood