Wat is een vooroordeel?

Je stapt ergens binnen, zegt geen woord, maar op basis van hoe jij eruitziet, de kleren die je draagt, de manier dat je wandelt (of net niet kan wandelen), bekijken ze jou scheef.

Of de ander is bang van je, laat je niet binnen, stelt vreemde vragen. Dat zijn vooroordelen. Je krijgt geen kans omdat je er als jongen vrouwelijk uitziet, omdat je een hoorapparaat draagt, omdat je een andere huidskleur hebt, ...

Mensen hebben een mening of idee over iemand, zonder te weten of dat eigenlijk zo is. Meestal bouwen ze verder op een stereotype en vullen ze dat zonder nadenken verder aan.

    Waar komen vooroordelen vandaan?

    Vooroordelen zijn niet gebaseerd op feiten maar op invulling. Vooroordelen worden ook snel overgenomen, omdat het makkelijk is. Een hele groep van ‘gelijk uitziende mensen’ krijgen dezelfde eigenschap toebedeeld.

    Zo wordt een hele groep mensen plots een dief, een luiaard, een stinkaard, een gierigaard, een slet… Jij hebt niets te maken met dat negatieve gedrag, maar omdat je ook ‘één van hen bent’, krijg je datzelfde etiket opgeplakt.

    Vooroordelen zijn niet aangeboren, ze worden aangeleerd door:

    • opvoeding, onderwijs, media... Mensen naar wie we opkijken hebben veel impact wanneer ze ons dingen vertellen over bepaalde groepen.
    • een negatieve ervaring met een individu. Bijvoorbeeld: je wordt uitgescholden door een persoon met een beperking, en gaat ervan uit dat alle mensen met een beperking onbeschoft zijn. Of je vindt geen werk en legt de schuld bij dé buitenlanders.
    • hoe we leren omgaan met angst voor het vreemde (xenofobie).

    Welke gevolgen kunnen vooroordelen hebben?

    Denken in vooroordelen heeft vervelende gevolgen.

    • Wanneer je vooroordelen hebt, loop je kansen mis: vooroordelen helpen je niet om goed met iemand om te gaan. Ze kunnen je onterechte angst of afkeer bezorgen.
    • Ben je zelf slachtoffer van vooroordelen? Het is lastig dat mensen al een mening over je hebben voor je iets van jezelf kan tonen. Je uiterlijk is blijkbaar voldoende om je helemaal te bestempelen.
    • Als iemand een vooroordeel over je heeft, sta je eigenlijk buitenspel. Je krijgt geen kans om jezelf te zijn. Om je plaats in te nemen (vrienden te maken, job te vinden, in een club te mogen) moet je dubbel zo hard werken als iemand anders. Dat is niet fair.

    Vooroordelen zijn nog geen discriminatie, maar ze kunnen er wel toe leiden.

    Aangezien vooroordelen aangeleerd zijn, kun je ze ook afleren. Leer verschillende mensen van een groep kennen. Reis. Informeer jezelf.

    Vooroordelen doen snel denken aan racisme en huidskleur, maar er bestaan ook - al dan niet bewust - veel vooroordelen over senioren, mensen met een handicap, holebi’s, armen, vrouwen. Ook over jongeren.

    FOTO: Diego Duarte Cereceda