Wat is seksueel misbruik?

Seksueel misbruik betekent dat iemand je dwingt tot seksueel contact. Of dat je betrokken wordt bij seksuele activiteiten die niet passen bij jouw leeftijd en die dienen om de behoefte van de ander te bevredigen. Er is geen vrijwilligheid, geen wederzijdse toestemming of geen gelijkwaardigheid tussen de betrokkenen.

Enkele voorbeelden:

  • Iemand raakt je aan op een manier of op plaatsen die je niet leuk vindt, bijvoorbeeld aan je borsten, tussen je benen, aan je schaamstreek of piemel.
  • Iemand vraagt jou om hem of haar aan te raken of om naar hem of haar te kijken wanneer hij of zij naakt is.
  • Een volwassene vraagt je of dwingt je om jezelf uit te kleden. Dat kan ook via een webcam of via een foto die je met je smartphone maakt.
  • Je wordt gedwongen om naar seks of foto's van seks te kijken of naar opmerkingen over seks te luisteren.

Welke vormen bestaan er?

  • Seksuele aanranding: tegen je zin aangeraakt, betast of uitgekleed worden.
  • Verkrachting: er is seks met penetratie zonder toestemming, met geweld of onder bedreiging van geweld of door chantage.
  • Incest: seksueel misbruik tussen personen binnen één gezin.
  • Seksueel grensoverschrijdend gedrag: seksueel misbruik tussen minderjarigen.
  • Loverboys: vrouwen en mannen die minderjarigen onder druk zetten om betaalde seks te hebben met anderen. Deze vrouwen en mannen winnen eerst het vertrouwen door hen te verwennen met aandacht en cadeaus, ze dwingen minderjarigen uiteindelijk tot prostitutie.

Alle vormen van seksueel misbruik zijn strafbaar en de verantwoordelijkheid ligt bij de dader. De straf hangt af van de ernst en duur van de feiten én de leeftijd van het slachtoffer.

Het doet zich voor in alle culturen, in alle lagen van de bevolking en in verschillende contexten: in het gezin, in een (sport-)vereniging, op school... Zowel jongens als meisjes kunnen slachtoffer of pleger zijn. Vaak is de pleger een bekende voor het slachtoffer, iemand uit het gezin/de familie of uit de ruimere omgeving.

Grooming

Seksueel misbruik gebeurt vaak geleidelijk: de ander wilt en vraagt steeds meer van jou. Dat proces noemen ze "grooming". De volwassene gaat de relatie met jou manipuleren om jouw grenzen geleidelijk aan te verleggen. Dat kan verwarrend zijn, want de andere persoon kan ook heel lief zijn. Het is niet gemakkelijk om "neen" te zeggen.

  1. De volwassene wint eerst het vertrouwen, bijvoorbeeld door aandacht en genegenheid of cadeaus te geven.
  2. De volwassene verlegt vervolgens gradueel de grenzen van fysiek contact, de aanrakingen worden steeds intiemer.

Je voelt het fysiek contact misschien niet direct als fout aan doordat het stapje per stapje gaat. Achteraf kan je dan soms het gevoel hebben dat je zo toestemming hebt gegeven voor het seksueel contact. Dat is nooit zo. De verantwoordelijkheid ligt steeds bij de dader. Het is niet jouw schuld als iemand jouw grenzen niet respecteert.

Je kan heel wat onmacht ervaren. Soms vraagt de ander ook expliciet geheimhouding.

Wat kunnen gevolgen zijn?

Een direct gevolg is vaak dat je je niet veilig voelt. Nog andere gevolgen:

  • Nachtmerries
  • Geen zin meer om plezier te maken
  • Geen contact meer zoeken met leeftijdsgenoten
  • Snel boos worden zonder zelf te weten waarom
  • Je niet meer kunnen concentreren
  • Geen eetlust meer
  • Zelfverwonding
  • Flashbacks

Waar vind je hulp tegen seksueel misbruik?