Wat is AI of 'artificiële intelligentie'?

AI-systemen kunnen zelfstandig teksten, afbeeldingen, video’s maken en andere taken uitvoeren. Het lijkt soms alsof AI “zelf denkt”, maar eigenlijk leert het constant bij van alles wat het te zien krijgt.

Dit soort AI-systemen die zelf nieuwe dingen kan maken, noemen we ook generatieve AI. Het bekendste voorbeeld daarvan is ChatGPT.

AI kan heel handig zijn voor huiswerk, inspiratie of vertalingen. Maar om AI goed te kunnen gebruiken, is het ook handig om te weten hoe het werkt en wat de beperkingen ervan zijn.

5 aandachtspunten bij het gebruik van AI

AI-systemen werken op basis van heel veel trainingsdata waarin die patronen ontdekken.

Hoe meer goede voorbeelden het krijgt, hoe beter dat het voorspellingen kan doen.

Doordat AI een systeem is dat voorspelt, is het niet altijd correct. Je moet daarom met een aantal dingen rekening mee houden.

1. AI kan discrimineren

AI-systemen zijn getraind op een grote hoeveelheid (en vooral westerse) data.

Als die data geen goede weergave zijn van de werkelijkheid, kan AI onvolledige of oneerlijke voorspellingen doen.

Daardoor kunnen sommige groepen benadeeld worden, zonder dat dit de bedoeling is.

Zo werd medicatie tot voor kort vooral getest op witte mannen. Daardoor is er weinig informatie beschikbaar over hoe medicijnen werken bij vrouwen.

Als AI zulke data gebruikt, kan het verkeerde of soms gevaarlijke conclusies trekken voor vrouwen.

2. AI kan persoonlijke informatie opslaan en gebruiken

De informatie die AI gebruikt voor de voorspellingen, is niet altijd verzameld met toestemming van de mensen om wie het gaat.

Dat betekent dat AI soms persoonlijke info kan gebruiken, zoals gezondheidsgegevens, geldzaken of zelfs je gezicht, zonder dat jij daar toestemming voor gaf.

3. AI geeft niet om het milieu of het klimaat

AI heeft een grote rekenkracht nodig om onze vragen en taken uit te voeren.

Dat kost veel energie en grote hoeveelheden water. Dit heeft een invloed op het milieu en het klimaat.

4. AI zorgt ervoor dat we moeilijker zonder kunnen

Als we te veel AI gebruiken en vertrouwen, leren we zelf niet genoeg nadenken.We nemen zelf minder beslissingen en zijn misschien minder creatief dan anders.

En wanneer AI een fout maakt of uitvalt, weten we misschien zelf niet goed wat te doen.

5. AI kan fake zijn

AI maakt het mogelijk om deepfakes en deepnudes te maken.

Daarom is het steeds moeilijker om te herkennen of iets met AI gemaakt is of niet.

Hoe gebruik je AI slim?

• Denk na over wat je deelt met AI.
• Check altijd de bronnen en het resultaat.
• Gebruik AI als hulp, niet als vervanging van jouw creativiteit.
• Laat AI je ideeën geven, maar maak er iets van dat jij bent.
• Wees eerlijk over het gebruik van AI.
• Gebruik niet altijd AI, soms zijn andere manieren beter of handiger.