Wat is OCD of een dwangstoornis?

In het kort

Heb je OCD of een dwangstoornis? Dan heb je gedachten die je niet wil hebben. Om die gedachten te stoppen doe je altijd weer dezelfde dingen. Zoals je handen wassen tot ze bloeden of zo vaak de deur controleren dat het heel lang duurt voor je thuis kan vertrekken.

Door Te Gek

Op deze pagina

Waarvoor staat 'OCD'?

OCD staat voor 'obsessive-compulsive disorder' of in het Nederlands: obsessief-compulsieve stoornis (OCS).

Obsessief: omdat je gedachten hebt die je niet wilt hebben, ofwel dwanggedachten of obsessies
Compulsief: omdat je altijd weer dezelfde dingen doet, ofwel dwanghandelingen of compulsies

Vanaf wanneer is mijn gedrag een dwangstoornis?

Iedereen heeft wel rituelen, dingen die je elke dag opnieuw doet. Denk aan een geluksbrenger tijdens de examens.

Het is pas een dwangstoornis als:

Je beseft dat die gedachten overdreven zijn
Je het gevoel hebt dat die gedachten niet van jezelf zijn, maar je leven bepalen
Je dwanghandelingen heel veel tijd in beslag nemen en ervoor zorgen dat je geen normaal leven meer kan leiden

Hoe vaak komt dit voor?

Ongeveer 2,5% van de mensen heeft een dwangstoornis.

Het begint meestal tijdens de jonge volwassenheid en soms al in de kindertijd. De symptomen beginnen vaak onschuldig, maar als je stress hebt, worden ze erger.

Kan ik mij laten testen?

Merk je dat dwanggedachten of dwanghandelingen je leven beïnvloeden? Dan kan het helpen om erover te praten met iemand.

Een online test kan nooit met zekerheid zeggen of je OCD hebt. Er is een zorgvuldig onderzoek nodig bij een bevoegde hulpverlener.

Die bekijkt dan samen met jou:

Welke klachten je ervaart
Welke impact dat op je dagelijks leven heeft
Hoe je met je klachten kunt omgaan

Wil je niet dat je ouders het weten?

Dan kun je terecht bij:

Je huisarts
TEJO

Wat kan ik ertegen doen?

1. Praat erover

Veel mensen met een dwangstoornis schamen zich en durven er niet over praten. Maar zo kan het dat je dwangstoornis steeds erger wordt en je geen normaal leven meer kan leiden.

Je bent niet alleen en je kan geholpen worden. Praat erover met iemand die je vertrouwt of met je huisarts. Is dat nodig, dan kan je huisarts je ook doorverwijzen naar een psycholoog.

Je kan ook zelf contact opnemen met het CGG (Centrum Geestelijke Gezondheid) uit je buurt.

Of kijk al eens op vind-een-psycholoog.be. Maar daar vind je niet álle psychologen. Bespreek het dus zeker ook met je huisarts.

2. Hou een dagboek bij

Zet voor jezelf op een rijtje welke dwanghandelingen je hebt, hoeveel tijd ze in beslag nemen en wat je erbij voelt en denkt.

Zo krijg je zicht op je dwangstoornis. En dan heb je iets concreets om te bespreken met je huisdokter.

3. Doe ademhalings- en ontspanningsoefeningen

Omdat dwang een vorm van angst is, kunnen ademhalings- en ontspanningsoefeningen helpen om rustig te worden.

Probeer die oefeningen te doen, in plaats van je dwanghandelingen. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Voel je dus zeker niet slecht als dat niet meteen lukt.

Hier vind je enkele oefeningen om mee te beginnen.